Yaa Guulaystay Dagaalka Iran iyo Maraykanka?

Xiisadda u dhexeysa Iran iyo Maraykanka ayaa muddo dheer ahayd mid ka mid ah arrimaha ugu waaweyn ee saameeya siyaasadda Bariga Dhexe iyo ammaanka caalamka. Labadan dal ayaa sannado badan isku hayay arrimo la xiriira awoodda gobolka, hubka nukliyeerka, cunaqabateynta dhaqaalaha, iyo saameynta siyaasadeed ee dalalka Bariga Dhexe. Marar badan, xiisaddan waxay gaartay heer laga cabsi qabo inuu qarxo dagaal ballaaran oo saameeya dunida inteeda kale.

Dadka badan waxay mar walba isweydiinayeen su’aal muhiim ah oo ah: yaa dhab ahaantii ku guulaystay dagaalka Iran iyo Maraykanka? Jawaabta su’aashaas ma aha mid sahlan, sababtoo ah labada dhinacba waxay sheegtaan guulo kala duwan. Maraykanka wuxuu ku faanaa awooddiisa militari iyo cadaadiska dhaqaale ee uu saaray Iran, halka Iran ay sheegato inay u adkeysatay cunaqabateynta iyo hanjabaadaha Washington.

Asalka Xiisadda Iran iyo Maraykanka

Xiriirka Iran iyo Maraykanka wuxuu xumaaday kadib kacaankii Islaamiga ahaa ee Iran sanadkii 1979. Kahor xilligaas, labada dal waxay lahaayeen xiriir wanaagsan, waxaana Iran si dhow ula shaqeyn jirtay Washington. Si kastaba ha ahaatee, markii xukunka laga tuuray boqorkii Iran ee Shah Mohammad Reza Pahlavi, islamarkaana ay talada la wareegeen hoggaamiyeyaasha Islaamiga ah, xiriirka labada dal wuxuu galay marxalad adag.

Kaddib markii dibadbaxayaal Iranian ah ay qabsadeen safaaradda Maraykanka ee Tehran sanadkii 1979, Maraykanka wuxuu Iran u arkay cadow siyaasadeed. Tan iyo xilligaas, labada dal waxay galeen colaad siyaasadeed, dhaqaale iyo mid militari oo socotay tobannaan sano.

Maraykanka wuxuu Iran ku eedeeyay inay taageerto kooxo hubeysan oo ka jira gobolka sida Xisbullah ee Lubnaan, Xuutiyiinta Yemen, iyo maleeshiyaad ka dagaalama Ciraaq iyo Suuriya. Iran dhankeeda waxay sheegtay inay taageereyso “iska caabinta” dalalka iyo kooxaha la dagaallama saameynta reer galbeedka.

Cadaadiska Dhaqaale ee Maraykanka

Mid ka mid ah hubka ugu weyn ee Maraykanka uu u adeegsaday Iran ayaa ahaa cunaqabateyn dhaqaale. Dowladda Washington waxay saartay Iran xayiraado culus oo lagu bartilmaameedsaday bangiyada, ganacsiga shidaalka, iyo shirkadaha la shaqeeya Tehran.

Cunaqabateyntan ayaa si weyn u saameysay dhaqaalaha Iran. Lacagta dalka ayaa qiimo dhac weyn ku yimid, halka sicir bararka iyo shaqo la’aantu ay sare u kaceen. Dad badan oo reer Iran ah ayaa la kulmay dhibaatooyin nololeed, iyadoo qiimaha cunnada iyo adeegyada muhiimka ah uu kor u kacay.

Maraykanka wuxuu sheegay in cunaqabateyntu ay ahayd hab lagu cadaadinayo Iran si ay u beddesho siyaasaddeeda gobolka iyo barnaamijkeeda nukliyeerka. Saraakiisha Washington waxay ku doodeen in dhaqaalaha Iran uu si weyn u dhaawacmay, taas oo muujineysa in cadaadiska Maraykanka uu shaqeeyay.

Si kastaba ha ahaatee, Iran waxay ku doodday inay awood u yeelatay inay iska caabiso cadaadiskaas. Dowladda Tehran waxay sheegtay inay sameysatay nidaam dhaqaale oo ku tiirsan wax soo saarka gudaha iyo xiriir ganacsi oo ay la sameysato dalal kale sida Shiinaha iyo Ruushka.

Awoodda Militari ee Labada Dal

Marka la eego dhinaca militariga, Maraykanka ayaa si weyn uga awood badan Iran. Ciidamada Maraykanka waxay leeyihiin diyaarado casri ah, maraakiib dagaal, hub nukliyeer ah iyo saldhigyo militari oo ku baahsan dunida. Maraykanka sidoo kale wuxuu leeyahay miisaaniyad militari oo aad uga weyn tan Iran.

Iran dhankeeda waxay diiradda saartay horumarinta gantaallada riddada dheer iyo diyaaradaha drone-ka. Dowladda Tehran waxay aaminsan tahay in tiknoolajiyadan ay ka caawin karto inay iska difaacdo weerar kasta oo dibadda uga yimaada.

Inkasta oo Iran aysan la tartami karin awoodda militari ee Maraykanka, haddana waxay muujisay inay leedahay awood dagaal oo ku saleysan istiraatiijiyad iyo dulqaad. Khubarada qaar ayaa sheegay in Iran ay doorbideyso dagaal dadban halkii ay geli lahayd dagaal toos ah oo ay la gasho Washington.

Gunaanad

Ugu dambeyn, su’aasha ah “yaa ku guulaystay dagaalka Iran iyo Maraykanka?” wali jawaab cad looma hayo. Labada dhinacba waxay sheeganayaan guulo, balse xaqiiqadu waxay tahay in shacabka caadiga ah iyo xasilloonida gobolka ay noqdeen kuwa ugu badan ee khasaaraha qaaday.

Maraykanka wuxuu muujiyay awood dhaqaale iyo militari, halka Iran ay muujisay dulqaad iyo awood ay ku sii wadi karto iska caabinta. Khubarada intooda badan waxay qabaan in aanu jirin guuleyste dhab ah, sababtoo ah colaaddan waxay saameyn taban ku yeelatay dhammaan dhinacyadii ku lugta lahaa.